Những rào cản phát sinh từ các cách nhận thức khác nhau về thực tại

NHỮNG RÀO CẢN PHÁT SINH TỪ CÁC CÁCH NHẬN THỨC KHÁC NHAU VỀ THỰC TẠI

Tri giác là cách con người hiểu thế giới chung quanh mình. Mỗi người tri giác thế giới theo một cách riêng biệt, rồi lại giải thích điều mình đã tri giác theo một cách cũng rất riêng. Khi bất đồng sâu sắc với nhau, chúng ta thường nói rằng rất tiếc, có lẽ cách nhìn của chúng ta khác nhau.

Sự trừu tượng hóa

Trừu tượng hóa là sự cô đọng một điều gì đó. Khi truyền thông, chúng ta thường vô thức sử dụng tiến trình trừu tượng hóa, nghĩa là chỉ giữ lại những điều được xem là thiết yếu. Chúng ta loại bỏ những gì mình cho là dư thừa. Tuy nhiên, người nhận có thể không đủ khả năng hiểu được những gì ta đã lược bỏ. Trừu tượng hóa là điều cần thiết cho truyền thông tốt và hiệu quả, nhưng không nên áp dụng trong một số tình huống đòi hỏi sự cụ thể. Nếu áp dụng không đúng lúc, nó sẽ trở thành một rào cản.

Chẳng hạn, khi hướng dẫn một người lao động bình dân và không biết chữ dọn dẹp nhà cửa, bạn phải nói thật cụ thể rằng cần gỡ mạng nhện, quét nhà, phủi bụi và lau sàn. Trong tình huống này, việc nói cách trừu tượng có thể không hữu ích. Người lao động có thể không hiểu rằng bạn muốn họ thực hiện đầy đủ từng bước và từng công đoạn. Nhưng khi giao việc cho một công ty dịch vụ, bạn chỉ cần nói rằng bạn muốn căn nhà được “dọn sạch kỹ lưỡng”. Họ chia sẻ cùng cách hiểu với bạn về công việc ấy.

Việc trừu tượng hóa tốt có thể loại bỏ những rào cản trong truyền thông do các từ ngữ và chi tiết không cần thiết gây ra. Tuy nhiên, trong một tiến trình truyền thông, nếu những người tham gia có các cấp độ nhận thức khác nhau, sự trừu tượng hóa sẽ trở thành một rào cản đối với truyền thông.

Sự diễn giải thiên lệch

Diễn giải thiên lệch là một rào cản trong truyền thông. Một bản tường trình thiên lệch là bản tường trình mang tính phán xét. Các phóng viên tin tức được yêu cầu tường thuật sự kiện, chứ không được làm cho sự kiện nghiêng theo một hướng đánh giá chủ quan nào đó.

Những cách nói như “một đám đông nhỏ” hoặc “một đám đông lớn” thường là những diễn đạt thiên lệch, vì chúng chỉ mang ý nghĩa tương đối. Thay vào đó, nếu nói “một cuộc tụ họp khoảng năm nghìn người”, ta sẽ tránh được sự thiên lệch trong diễn đạt.

Truyền thông cũng cần tránh bị chi phối bởi những suy diễn và giả định. Phần lớn các suy diễn và tất cả các giả định đều mang tính chủ quan rất cao. Chúng có xu hướng trở thành rào cản nếu được dùng làm nền tảng cho một thông điệp hoặc một thông tin.

CÁC RÀO CẢN TRONG TRUYỀN THÔNG

Các rào cản trong truyền thông có thể bao gồm:

1. Rào cản phát sinh từ những cách nhận thức khác nhau về thực tại

2. Rào cản trong truyền thông nói chung

3. Rào cản đối với truyền thông hiệu quả

4. Rào cản trong truyền thông bằng văn bản

5. Ngôn ngữ cơ thể như một rào cản đối với truyền thông khẩu ngữ hiệu quả

6. Nguyên nhân của các rào cản tâm lý, định nghĩa và ví dụ

7. Rào cản văn hóa trong truyền thông

8. Rào cản ngôn ngữ trong truyền thông

9. Phương tiện truyền thông không phù hợp như một rào cản

10. Truyền thông sai lệch

11. Rào cản vật lý hoặc môi trường

12. Rào cản tâm lý hoặc thái độ

13. Rào cản ngữ nghĩa