Tòa Thánh tổ chức hội thảo về Trí tuệ Nhân tạo và đạo đức

Vatican News

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư Pasquale Passalacqua, Giám đốc Văn phòng Lao động của Tòa Thánh, cho biết sau khi được Đức ông Marco Sprizzi, chủ tịch Văn phòng Lao động của Tòa Thánh, thông báo về sáng kiến này, Đức Thánh Cha đã “đánh giá cao và khuyến khích”, bày tỏ mong muốn thúc đẩy “nhận thức sâu sắc hơn” về lĩnh vực vừa quan trọng vừa phức tạp này.

Trong phần trình bày, Đức cha Paul Tighe, Tổng Thư ký Bộ Văn hóa và Giáo dục, đã dùng từ viết tắt VUCA (Biến động, Bất định, Phức tạp và Mơ hồ) để mô tả bối cảnh sau khi ChatGPT được phổ biến rộng rãi từ năm 2022. Ngài nhấn mạnh rằng sự phát triển công nghệ không diễn ra trong môi trường trung lập, mà gắn chặt với “sự cạnh tranh địa chính trị, áp lực thương mại và tham vọng cá nhân”. Trước thực tế đó, Đức cha đề cập đến tài liệu “Antiqua et nova”, kêu gọi một “sự khôn ngoan của con tim” để dung hòa toàn thể và từng phần trong tiến trình phát triển. Ngài nói thêm rằng Giáo hội có “thẩm quyền đạo đức” và khả năng tập hợp những người đối thoại có trình độ, do đó trở thành một đối tác có ý nghĩa trong việc hướng dẫn sự phát triển của AI.

Cha Paolo Benanti, dòng Phanxicô, tập trung vào những thách đố đạo đức của AI, đề xuất một “nền đạo đức học công nghệ” nhằm chất vấn các yếu tố chính trị ẩn chứa trong mô hình thuật toán. Theo ngài, mọi công nghệ khi tác động vào xã hội đều tạo nên một cấu hình quyền lực và một trật tự mới. Ngài cũng lưu ý rằng tại nhiều diễn đàn, từ Tòa Thánh đến Liên Hiệp Quốc, các quyết định về AI ngày càng chịu ảnh hưởng bởi các thỏa thuận thương mại.

Trong khi đó, Giáo sư Corrado Giustozzi phân tích bản chất của một trong những thành phần thiết yếu của trí tuệ nhân tạo: thuật toán, và các vấn đề quan trọng liên quan đến các quy trình ra quyết định dựa trên nó. Một trong những vấn đề đó là thiên kiến: thuật toán đôi khi có thể chứa đựng những định kiến - dù vô tình hay cố ý - làm sai lệch kết quả hoặc khiến chúng trở nên không công bằng.

Hội thảo khẳng định vai trò đạo đức của Giáo hội trong việc thúc đẩy các hệ thống AI được thiết kế theo định hướng nhân bản ngay từ đầu, góp phần xây dựng một nền quản trị toàn cầu có trách nhiệm.