Hội thảo trực tuyến nhấn mạnh Mạng xã hội như không gian sứ vụ cho Ơn gọi

HỘI THẢO TRỰC TUYẾN NHẤN MẠNH MẠNG XÃ HỘI NHƯ KHÔNG GIAN SỨ VỤ CHO ƠN GỌI

Tác giả: Linh mục Mark Robin Destura, RCJ (Webinar highlights social media as space of mission for vocation - Vatican News)

Chuyển ngữ: BBT Thần học Truyền Thông

Ngày nay, hiện diện trực tuyến không còn là chuyện “có thì tốt, không có cũng được”. Không gian mạng đã trở thành một “nơi chốn gặp gỡ”, nơi nhiều bạn trẻ tìm kiếm ý nghĩa đời mình, đặt câu hỏi về tương lai, bày tỏ những băn khoăn thầm kín và nuôi dưỡng niềm hy vọng. Chính ở đó, họ kết nối, học cách tương quan và mở lòng trước những chân trời mới. Vì thế, đồng hành ơn gọi hôm nay không thể tách rời môi trường kỹ thuật số, nhưng cần bước vào đó với đức tin, sự khôn ngoan và một trái tim mục tử.

Trong bối cảnh ấy, hội thảo trực tuyến quốc tế mang tựa đề “Mạng xã hội và thăng tiến ơn gọi: Chứng tá và cộng đoàn trong thế giới kỹ thuật số” đã được Multimedia International tổ chức, phối hợp với Hiệp hội Quốc tế các Bề trên Tổng quyền (UISG) và Liên hiệp các Bề trên Tổng quyền (USG). Diễn ra vào thứ Sáu, ngày 27 tháng 2 năm 2026, chương trình quy tụ khoảng 548 tham dự viên từ nhiều quốc gia, cách riêng dành cho các nhà đào tạo và những người làm truyền thông đang phục vụ công việc thăng tiến ơn gọi. Điều phối hội thảo là Sơ Thérèse Raad, SDC, Giám đốc Truyền thông của UISG.

“Điều ảo” cũng là thật, nếu con người thật

Phần chia sẻ về mạng xã hội do ông Raffaele Buscemi trình bày, một nhà báo chuyên nghiệp, Trưởng ban Truyền thông của Opus Dei từ năm 2017, đồng thời là giảng viên tại Đại học Giáo hoàng Thánh Giá. Ông khởi đi từ ba tiền đề nền tảng: “Điều ảo là thật. Vẻ đẹp là thật. Điều làm cho một điều gì đó trở thành thật không phải là công cụ, nhưng là con người và ý hướng ở phía sau công cụ ấy.”

Từ đó, ông mời gọi người tham dự vượt qua định kiến cho rằng gặp gỡ trên môi trường số kém chân thực hơn gặp gỡ trực tiếp. Theo ông, vấn đề không nằm ở phương tiện, nhưng ở chính con người: có thật lòng hay không, có tôn trọng người khác hay không, và có ý hướng ngay thẳng hay không.

Ông cũng nhấn mạnh một bước quan trọng trước khi “lên mạng”, đó là phân định mục tiêu. Trước khi mở tài khoản Instagram, TikTok, Facebook hay bất cứ nền tảng nào, cộng đoàn cần tự hỏi mình muốn làm gì, muốn đạt điều gì, và muốn gặp gỡ ai. Những mục tiêu chung chung như “tiếp cận mọi người” hoặc chỉ nói “đi để loan báo Tin Mừng” rất dễ khiến hoạt động truyền thông trở nên mơ hồ, thiếu định hướng và kém hiệu quả. Trái lại, cần xác định rõ đối tượng và mục tiêu cụ thể, để hiện diện trên mạng trở thành một hành vi mục vụ có trách nhiệm.

Bên cạnh đó, ông Buscemi lưu ý rằng tương tác là linh hồn của mạng xã hội. Mạng xã hội không phải là truyền hình. Nếu chỉ đăng tải mà không lắng nghe, không phản hồi, không đối thoại, người ta có nguy cơ biến mạng xã hội thành “truyền hình trên Internet”, và như thế đánh mất chính tiềm năng gặp gỡ của môi trường số.

Khi bàn về ơn gọi, ông đưa ra một phân định đáng chú ý: “Tôi không tin có những ‘ơn gọi sinh ra từ kỹ thuật số’. Ơn gọi đến từ Thiên Chúa. Mạng xã hội có thể là lần tiếp xúc đầu tiên, là lời loan báo đầu tiên. Nhưng ơn gọi trưởng thành trong cộng đoàn.” Nhận định này vừa mở ra hy vọng cho sứ vụ trên mạng, vừa nhắc rằng hành trình ơn gọi không thể tách khỏi đời sống cụ thể, đời sống cầu nguyện, và sự nâng đỡ của cộng đoàn.

Mạng xã hội là nơi chốn sứ vụ, không phải nơi tự quảng bá

Từ kinh nghiệm thực tế, Sơ Amélie Jarrousse, nữ tu Dòng Thánh Tâm Chúa Giêsu, chia sẻ hành trình của nhóm truyền thông thuộc tỉnh dòng tại Bỉ, Pháp và Hà Lan. Trước khi hiện diện trên mạng xã hội, cộng đoàn đã dành thời gian phân định dài lâu, với câu hỏi căn bản: chúng tôi muốn sống điều gì, và không muốn sống điều gì trên các nền tảng này.

Sơ giải thích rằng cộng đoàn không muốn “rơi vào cám dỗ quyến rũ”, cũng không muốn trình bày một hình ảnh lý tưởng hóa hay “đẹp hoàn hảo” về hội dòng. Đối với họ, hiện diện trên mạng xã hội không phải để “bán mình” hay đánh bóng hình ảnh, nhưng là để thi hành sứ vụ. Sơ nhấn mạnh rằng người trẻ đang mang những thao thức phân định của họ lên không gian mạng, và các cộng đoàn được mời gọi bước vào đó để đồng hành cách chân thành, khiêm tốn và tôn trọng tự do nội tâm của người trẻ.

“Đan viện mở” trên “lục địa kỹ thuật số”

Một góc nhìn khác đến từ thầy David Jesús Velásquez Cardona, OFM Conv., phụ trách thăng tiến ơn gọi cấp quốc gia tại Colombia. Thầy xem mạng xã hội là cơ hội để mở rộng tình huynh đệ Phanxicô vào đời sống kỹ thuật số. Thầy nói đơn sơ mà sâu sắc: họ muốn sự hiện diện trực tuyến của mình được nhận ra như sự hiện diện của những người anh em.

Thầy gọi các nền tảng số là một dạng “đan viện mở”, nơi niềm vui Tin Mừng có thể chạm đến những ai đang tìm kiếm ý nghĩa, sự nâng đỡ và tình huynh đệ. Điều quan trọng, theo thầy, là truyền thông phải bắt nguồn từ đời sống thật. Họ không lên mạng để “được thấy”, nhưng để phục vụ. Qua Instagram, Facebook, YouTube và WhatsApp, họ tạo nên những nhịp cầu ban đầu, từ đó có thể dẫn đến gặp gỡ trực tiếp, đồng hành cá nhân và những bước đi cụ thể trên hành trình ơn gọi.

Phân định cộng đoàn và sự khôn ngoan khi hiện diện trên mạng

Sơ Marta Arici và Sơ Anita Sberna thuộc Dòng Suore Operaie della Santa Casa di Nazareth trình bày cách tiếp cận của hội dòng: ước muốn ở gần con người, chia sẻ điều đang sống động trong đời mình, và sau cùng là chia sẻ Tin Mừng.

Các sơ chọn truyền thông qua trang của cộng đoàn thay vì đặt trọng tâm vào một cá nhân. Họ không muốn trở thành “truyền hình trên Internet”, cũng không muốn xây dựng câu chuyện quanh một “gương mặt” duy nhất. Vì thế, mọi nội dung đều được phân định chung trước khi đăng, nhằm bảo đảm sự hiệp nhất trong sứ vụ, sự nhất quán trong chứng tá và tránh những rủi ro không cần thiết.

Đồng thời, các sơ thẳng thắn nhìn nhận những giới hạn và cám dỗ của mạng xã hội, như việc tiêu tốn thời gian, phơi bày quá mức, và nguy cơ tìm kiếm sự thỏa mãn nơi lượt thích hay mức độ nổi bật. Những cảnh báo ấy nhắc người trẻ rằng hiện diện trên mạng cần đi đôi với đời sống nội tâm, kỷ luật bản thân và sự tự do trước “ánh nhìn” của đám đông.

Chứng tá chân thật trong thế giới kỹ thuật số

Xuyên suốt hội thảo, một chủ đề nổi bật liên tục được nhắc đến: mạng xã hội chỉ thực sự trở thành “không gian sứ vụ” khi đó là không gian của sự chân thật, đáng tin và mang tinh thần cộng đoàn. Như ông Buscemi tóm kết: hãy hiện diện trên mạng, hãy chân thật, hãy đáng tin, hãy đối thoại, và hãy có chủ đích.

Trong bối cảnh ơn gọi suy giảm tại nhiều nơi, Giáo hội được mời gọi không chỉ “có mặt” trên môi trường số, nhưng thật sự “cư ngụ” ở đó như những người bạn đường của người trẻ. Đó là nơi Tin Mừng có thể được gặp gỡ, các câu hỏi được trân trọng đón nhận, và tiến trình phân định được đồng hành cách dịu dàng, kiên nhẫn, để mỗi người trẻ có thể nhận ra tiếng Chúa và can đảm đáp lời trong tự do.