Điện ảnh không chỉ là màn hình; khơi dậy và đưa hy vọng vào hành động

Tác giả: Kielce Gussie

Nguồn: Pope: Cinema is more than a screen; it sets hope in action - Vatican News

Sáng thứ Bảy, Dinh Tông Tòa Vatican đón đông đảo diễn viên, nữ diễn viên, nhà làm phim và biên kịch, khi Đức Giáo hoàng Leo XIV gặp gỡ đại diện giới điện ảnh. Gần 130 năm sau buổi công chiếu đầu tiên tại Paris (1895), Đức Thánh Cha một lần nữa nêu bật tầm quan trọng bền vững của điện ảnh. Vượt khỏi ấn tượng kỹ xảo, điện ảnh đã trở thành “một diễn tả của khát vọng chiêm niệm và thấu hiểu cuộc sống, kể lại sự cao cả và mong manh của phận người, và khắc họa khát vọng vươn tới vô biên.”

Hơn cả những thước phim chuyển động:

Đức Giáo hoàng bày tỏ lòng biết ơn đối với điện ảnh như “một nghệ thuật đại chúng theo nghĩa cao quý nhất, dành cho mọi người và dễ tiếp cận.” Không chỉ là giải trí, phim ảnh còn mở ra câu chuyện về hành trình thiêng liêng của con người. Theo ngài, đó là đóng góp lớn nhất của điện ảnh cho nhân loại: giúp “khán giả suy tư về chính đời mình, nhìn vào sự phức tạp của kinh nghiệm bằng đôi mắt mới, và chiêm ngắm thế giới như thể lần đầu tiên.” Sự nội tâm ấy khích lệ con người tìm lại phần hy vọng thiết yếu để sống trọn vẹn. Đức Giáo hoàng khẳng định: điện ảnh hơn cả hình ảnh chuyển động, vì “điện ảnh đặt hy vọng vào chuyển động”—đưa hy vọng từ cảm hứng đến hành động.

Một thoáng nhìn vào chính mình:

Đức Thánh Cha lưu ý: bước vào rạp chiếu phim là vượt qua một ngưỡng cửa. Trong bóng tối của rạp, các giác quan được đánh thức; tâm trí mở ra với những điều ta có thể chưa từng tưởng tượng. Những tác phẩm điện ảnh chạm tới người xem đang tìm kiếm giải trí nhưng đồng thời cũng khao khát ý nghĩa, vẻ đẹp và công lý. Giữa thế giới tràn ngập màn hình trong đời sống thường nhật, điện ảnh có thể là “một màn hình” mang lại nhiều hơn thế. Đức Giáo hoàng Leo nhấn mạnh: “điện ảnh là giao điểm của những ước muốn, ký ức và câu hỏi.” Ở đó, trí tuệ được bồi dưỡng và trí tưởng tượng lớn lên.

Điện ảnh - nhịp tim của cộng đồng:

Các nhà hát và rạp chiếu phim, Đức Thánh Cha chỉ ra, là “nhịp tim của cộng đồng vì chúng góp phần làm cho đời sống chung trở nên nhân bản hơn.” Tuy nhiên, những không gian văn hóa này đang đối mặt với sự suy giảm; “nghệ thuật điện ảnh và trải nghiệm xem phim” đang đứng trước nguy cơ. Ngài khích lệ các thiết chế điện ảnh đừng nản lòng, nhưng kiên trì hợp tác để gìn giữ giá trị văn hóa và xã hội. Nghệ thuật mở ra điều khả hữu. Vẻ đẹp không phải là trốn chạy thực tại, nhưng là một lời mời gọi. “Khi điện ảnh chân thực, nó không chỉ vỗ về, mà còn thách đố,” Đức Giáo hoàng nói. Điện ảnh giúp chúng ta đối diện những câu hỏi nằm sâu trong tâm hồn.

Điện ảnh và Năm Thánh:

Trong Năm Thánh, chúng ta được mời gọi tiến bước hướng về hy vọng; sự hiện diện của đông đảo nghệ sĩ từ khắp nơi trên thế giới chính là một dấu chỉ của hy vọng ấy. Đức Thánh Cha gọi tất cả những người hiện diện là những “người hành hương của hy vọng”, với hành trình “không đo bằng kilômét, nhưng bằng hình ảnh, lời nói, cảm xúc, ký ức sẻ chia và những ước muốn tập thể.” Suy tư về sự trân trọng của Giáo hội dành cho công việc của diễn viên, đạo diễn, nhà văn và nhà làm phim, Đức Giáo hoàng bày tỏ mong muốn canh tân tình bằng hữu giữa Giáo hội và điện ảnh. “Điện ảnh là xưởng của hy vọng, nơi con người có thể tìm lại chính mình và mục đích sống,” ngài nói, và mời gọi mọi người hiện diện làm cho điện ảnh trở thành một nghệ thuật của Thần Khí.

Chứng nhân của hy vọng, vẻ đẹp và chân lý:

Điện ảnh có thể trở thành chứng tá của hy vọng, vẻ đẹp và chân lý—những điều mà thế giới hôm nay đang rất cần. Đức Giáo hoàng Leo kêu gọi tất cả những ai tham gia vào điện ảnh hãy trung tín với ơn gọi làm chứng cho hy vọng, vẻ đẹp và chân lý. Ngài khích lệ họ đừng sợ đối diện với những vấn đề của thời đại: “Điện ảnh không lợi dụng nỗi đau; điện ảnh nhận diện và can đảm khám phá nỗi đau,” đó là điều “các đạo diễn lớn vẫn làm.” Trao tiếng nói cho những cảm xúc phức tạp và đôi khi u tối trong lòng người—Đức Thánh Cha lưu ý—là “một hành vi của tình yêu.”

Kết thúc buổi yết kiến, Đức Giáo hoàng Leo XIV nhắc rằng làm phim là một nỗ lực cộng đoàn, đòi hỏi sự cộng tác của nhiều chuyên môn—từ đạo diễn và quản lý đạo cụ đến thợ điện và chuyên viên hóa trang. Mỗi người đều quan trọng để tạo nên sản phẩm cuối cùng; sự hòa quyện của các ân ban và tài năng giúp tất cả “làm cho đặc sủng độc đáo của mình tỏa sáng trong bầu khí cộng tác và huynh đệ.”

Cuối buổi gặp, các nghệ sĩ lần lượt chào Đức Thánh Cha. Nữ diễn viên Úc Cate Blanchett kính tặng ngài một chiếc vòng tay; đạo diễn Mỹ Spike Lee trao tặng ngài áo thi đấu bóng rổ New York Knicks có in tên riêng.