Đại hội SIGNIS 2026: Truyền thông vì hòa hợp và phúc lợi môi trường

Vatican News

Đại hội diễn ra từ ngày 3 đến 8/8 tại thủ đô Kigali của Rwanda, với chủ đề “Truyền thông kỹ thuật số vì sự hòa hợp văn hóa và phúc lợi môi trường”, quy tụ các chuyên gia và nhà truyền thông Công giáo đến từ nhiều quốc gia.

Phát biểu tại phiên họp khoáng đại đầu tiên, Đức Tổng Giám mục Fortunatus Nwachukwu, Thư ký Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin Mừng, nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của việc Đại hội Truyền thông Thế giới SIGNIS được tổ chức tại châu Phi lần đầu tiên. Theo ngài, sự kiện này cho thấy sự trưởng thành của Giáo hội tại châu lục, đồng thời khẳng định sự cần thiết phải lắng nghe tiếng nói của Giáo hội châu Phi trên bình diện toàn cầu. Đức Tổng Giám mục mời gọi các nhà truyền thông Công giáo đặt căn tính môn đệ lên trên việc tìm kiếm sự nổi tiếng hay ảnh hưởng trên mạng xã hội. Ngài khẳng định: “Các nhà truyền thông Công giáo phải ưu tiên căn tính môn đệ của mình hơn là theo đuổi những chỉ số trực tuyến, sự chú ý hoặc ảnh hưởng trên mạng xã hội”. Đồng thời, họ được mời gọi lên tiếng cho người nghèo, người bị gạt ra bên lề và các nạn nhân thường bị những thuật toán thương mại bỏ qua.

Trong bài phát biểu tại Đại hội, Đức Hồng y Antoine Kambanda, Tổng Giám mục Kigali và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Rwanda, nhấn mạnh vai trò của truyền thông như một phương tiện đặc biệt để giao tiếp và loan báo Tin Mừng. Theo ngài, các phương tiện truyền thông cần trở thành những khí cụ chữa lành, hòa giải, thúc đẩy sự đoàn kết dân tộc và tình liên đới.

Nhắc lại kinh nghiệm đau thương của cuộc diệt chủng năm 1994, Đức Hồng y lưu ý rằng việc sử dụng truyền thông một cách sai lệch đã góp phần kích động xung đột. Vì thế, ngài mời gọi những người tham dự suy tư về những tổn hại có thể phát sinh từ một nền truyền thông thiếu trách nhiệm, đồng thời tìm kiếm những phương thức truyền thông có khả năng kiến tạo hòa bình.

Bà Helen Osman, Chủ tịch SIGNIS thế giới, nhấn mạnh sự cần thiết phải củng cố một mạng lưới truyền thông có khả năng thúc đẩy tình liên đới và sự hiệp nhất giữa các Kitô hữu trước những thách đố toàn cầu.

Đề cập đến trí tuệ nhân tạo, bà Nataša Govekar, Giám đốc Thần học-Mục vụ của Bộ Truyền thông, nhận định: “Thách đố căn bản của trí tuệ nhân tạo không phải là công nghệ, nhưng là nhân học”. Bà cảnh báo rằng các mô hình ngôn ngữ lớn đang ngày càng ảnh hưởng đến ngôn ngữ và cách diễn đạt tự nhiên của con người, dẫn đến nguy cơ gia tăng sự thụ động trong nhận thức và lệ thuộc vào những nội dung do thuật toán tạo ra.

Bà nhấn mạnh: “Không một hệ thống điện toán nào, dù tinh vi đến đâu, có thể tạo nên một trái tim biết trao ban chính mình hay một lương tâm có khả năng phân định điều thiện và điều ác”.

Đại hội cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến việc bảo vệ trẻ vị thành niên trước các nguy cơ bóc lột, dụ dỗ, thao túng và tống tiền tình dục trực tuyến. Các diễn giả kêu gọi gia đình, nhà giáo dục, chính quyền, các cộng đoàn Giáo hội và các công ty công nghệ cùng chia sẻ trách nhiệm; đồng thời tăng cường giáo dục kỹ năng kỹ thuật số và phát triển những công nghệ an toàn hơn cho trẻ em.

Bên cạnh đó, truyền thông Công giáo được mời gọi chăm sóc ngôi nhà chung, trao tiếng nói cho các cộng đồng, không chỉ tường thuật các cuộc xung đột nhưng còn tích cực kiến tạo hòa bình, bảo vệ phẩm giá con người và phục vụ sự phát triển toàn diện.