Truyền thông xuyên văn hóa

TRUYỀN THÔNG XUYÊN VĂN HÓA

Trong các lĩnh vực truyền thông văn hóa và truyền thông liên văn hóa, truyền thông xuyên văn hóa là một chủ đề quan trọng, giúp con người hiểu và tương tác hiệu quả với những người thuộc các nền văn hóa khác nhau.

Dẫn nhập

Văn hóa là một lối suy nghĩ và lối sống, qua đó con người tiếp nhận một hệ thống thái độ, giá trị, chuẩn mực và niềm tin. Hệ thống này được các thành viên khác trong nhóm truyền dạy và củng cố. Tập hợp những giả định căn bản và những giải pháp đối với các vấn đề của thế giới tạo thành một hệ thống chung, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác nhằm bảo đảm sự tồn tại và phát triển của cộng đồng.

Một nền văn hóa bao gồm những nguyên tắc và luật lệ, cả thành văn lẫn bất thành văn, hướng dẫn cách một cá nhân tương tác với thế giới bên ngoài. Các thành viên của một nền văn hóa có thể được nhận diện qua việc họ cùng chia sẻ một số điểm tương đồng. Họ có thể được liên kết với nhau bởi tôn giáo, địa lý, chủng tộc hoặc sắc tộc.

Sự hiểu biết văn hóa của chúng ta về thế giới và mọi sự trong thế giới ấy cuối cùng ảnh hưởng đến phong cách truyền thông của chúng ta. Điều này xảy ra vì chúng ta bắt đầu tiếp nhận những cách thức của nền văn hóa mình gần như cùng lúc với việc học cách truyền thông. Văn hóa ảnh hưởng đến những lời chúng ta nói và cách chúng ta hành xử.

Truyền thông xuyên văn hóa

Vì thế, truyền thông xuyên văn hóa chỉ sự truyền thông giữa những người có khác biệt về một hoặc nhiều phương diện sau đây: phong cách làm việc, tuổi tác, quốc tịch, sắc tộc, chủng tộc, giới tính, xu hướng tính dục và những yếu tố khác.

Truyền thông xuyên văn hóa cũng có thể chỉ những nỗ lực nhằm trao đổi, thương lượng và trung gian hóa các khác biệt văn hóa thông qua ngôn ngữ, cử chỉ và ngôn ngữ cơ thể. Nói cách khác, đó là cách những người thuộc các nền văn hóa khác nhau truyền thông với nhau.

Mỗi cá nhân có thể thực hành văn hóa ở nhiều cấp độ khác nhau. Có nền văn hóa của cộng đồng nơi người ấy lớn lên; có văn hóa làm việc tại nơi làm việc; và có những nền văn hóa khác mà người ấy có thể trở thành một thành viên tích cực hoặc dần dần rút lui khỏi đó. Một cá nhân luôn phải đối diện với sự va chạm giữa nền văn hóa gốc của mình và nền văn hóa đa số mà người ấy tiếp xúc hằng ngày. Những va chạm văn hóa xảy ra khi các cá nhân tin rằng nền văn hóa của mình tốt hơn nền văn hóa của người khác.

Truyền thông xuyên văn hóa chịu ảnh hưởng của nhiều ngành học thuật khác nhau. Nó cần thiết nhằm tránh những hiểu lầm có thể dẫn đến xung đột giữa các cá nhân hoặc các nhóm. Truyền thông xuyên văn hóa tạo ra cảm thức tin tưởng và giúp cho sự hợp tác trở nên khả thi. Trọng tâm của truyền thông xuyên văn hóa không chỉ là đưa ra thông điệp đúng, mà còn là đưa ra phản hồi thích hợp.

Khi hai người thuộc hai nền văn hóa khác nhau gặp gỡ nhau, họ không chỉ có những bối cảnh văn hóa khác nhau, mà hệ thống luân phiên lời nói của họ cũng khác nhau. Truyền thông xuyên văn hóa sẽ hiệu quả và dễ dàng hơn nếu cả hai người nói đều hiểu biết về hệ thống luân phiên lời nói đang được sử dụng trong cuộc đối thoại. Chẳng hạn, một người không nên độc chiếm cuộc trò chuyện, hoặc mỗi lần chỉ nên có một người nói.

Các nguồn gây hiểu lầm trong trao đổi xuyên văn hóa theo Laray Barna

1. Giả định về sự tương đồng Điều này chỉ khuynh hướng của chúng ta cho rằng cách chúng ta hành xử và ứng xử là quy tắc hành vi được chấp nhận phổ quát. Khi ai đó khác với chúng ta, chúng ta có xu hướng nhìn họ một cách tiêu cực.

2. Khác biệt ngôn ngữ Các vấn đề nảy sinh khi người ta không thể hiểu điều người khác đang nói vì họ sử dụng những ngôn ngữ khác nhau. Ngay cả việc nói cùng một ngôn ngữ đôi khi cũng có thể dẫn đến những sai lệch, vì một số từ có những nghĩa khác nhau tùy theo bối cảnh, quốc gia hoặc nền văn hóa.

3. Diễn giải sai các tín hiệu phi ngôn ngữ Cách chúng ta ăn mặc, cách chúng ta diễn tả bản thân qua ngôn ngữ cơ thể, giao tiếp bằng mắt và cử chỉ đều truyền đạt một điều gì đó. Một cử chỉ đơn giản như gật đầu có thể được xem là “có” trong một số nền văn hóa, nhưng lại được hiểu là “không” trong những nền văn hóa khác.

4. Định kiến có sẵn và khuôn mẫu Khuôn mẫu hóa liên quan đến việc đặt người khác vào những khuôn định sẵn, dựa trên hình ảnh của chúng ta về việc họ là ai hoặc nên là ai. Điều này có thể bao gồm một tập hợp các đặc điểm mà chúng ta giả định rằng mọi thành viên của một nhóm đều chia sẻ. Giả định ấy có thể đúng hoặc sai. Tuy nhiên, các khuôn mẫu có thể dẫn đến những kỳ vọng và quan niệm sai lầm. Một quan điểm định sẵn về người khác có thể dẫn đến thiên kiến và phân biệt đối xử.

5. Khuynh hướng đánh giá Con người có khuynh hướng tìm cách hiểu hành vi và truyền thông của người khác bằng cách phân tích họ từ quan điểm văn hóa của chính mình, mà không xét đến lý do tại sao người kia lại hành xử hoặc truyền thông theo cách ấy.

6. Mức độ lo âu cao Đôi khi, khi đối diện với một quan điểm văn hóa khác biệt, một cá nhân có thể rơi vào trạng thái lo âu vì không biết phải hành động hoặc ứng xử như thế nào, cũng như không biết điều gì được xem là phù hợp. Chẳng hạn, một người Nhật và một người Mỹ trong một cuộc họp kinh doanh có thể đều không chắc chắn về các chuẩn mực văn hóa của người kia.

Giảm thiểu các rào cản trong truyền thông xuyên văn hóa

Để giảm thiểu những rào cản trên trong truyền thông xuyên văn hóa, mỗi người có thể nỗ lực phát triển kỹ năng lắng nghe của mình. Điều này giúp chúng ta bắt đầu nghe được ý nghĩa thực sự của điều đang được nói, thay vì chỉ hiểu theo nghĩa bề mặt.

Việc ý thức về cách chúng ta nhận thức người khác sẽ giúp chúng ta có những bước đi cần thiết để không vội vàng phán đoán hoặc khuôn mẫu hóa họ. Khi chấp nhận con người cùng với những khác biệt của họ, đồng thời thừa nhận rằng mình không biết mọi sự, chúng ta sẽ trở nên cởi mở hơn với tha nhân và với những khác biệt của họ. Nhờ đó, chúng ta có thể sử dụng thông tin bối cảnh để đạt được sự hiểu biết sâu sắc hơn.

Việc tìm kiếm phản hồi, dám mở ra các kênh truyền thông, đồng thời chịu trách nhiệm về cảm xúc và hành động của chính mình, sẽ góp phần rất lớn vào việc bảo đảm rằng những hiểu lầm trong truyền thông được giảm thiểu.

TRUYỀN THÔNG VĂN HÓA

Một số lý thuyết và chủ đề liên quan đến truyền thông văn hóa gồm có:

1. Lý thuyết hiệu ứng bảng chữ cái.

2. Lý thuyết thích nghi truyền thông.

3. Truyền thông xuyên văn hóa.

4. Lý thuyết vun trồng.

5. Lý thuyết căn tính văn hóa.

6. Chủ nghĩa duy vật văn hóa.

7. Lý thuyết thương lượng thể diện.

8. Các chiều kích khác biệt văn hóa của Hofstede.

9. Các cộng đồng tưởng tượng theo Benedict Anderson.

10. Lý thuyết khoảng cách tri thức.

11. Lý thuyết lệ thuộc truyền thông.

12. Lý thuyết phương tiện.

13. Lý thuyết hiện đại hóa.

14. Chủ nghĩa hiện đại.

15. Lý thuyết nhóm câm lặng.

16. Chủ nghĩa hậu hiện đại.

17. Lý thuyết phân tầng xã hội cùng các ví dụ.

18. Lý thuyết văn hóa xã hội.

19. Lý thuyết vòng xoáy im lặng.

20. Tìm hiểu quyền bá chủ văn hóa qua các ví dụ.

21. Chủ nghĩa Victoria.