Lý thuyết vòng xoáy im lặng
LÝ THUYẾT VÒNG XOÁY IM LẶNG
Trong các lĩnh vực truyền thông văn hóa, truyền thông đại chúng, tâm lý học, khoa học hành vi và khoa học xã hội, Elisabeth Noelle-Neumann, nhà khoa học chính trị người Đức, đã đóng góp một mô hình nổi tiếng được gọi là “vòng xoáy im lặng”. Bà sinh năm 1916 và qua đời năm 2010.
Năm 1947, Noelle-Neumann cùng chồng thành lập một tổ chức nghiên cứu dư luận tại Đức. Bà cũng từng là Chủ tịch Hiệp hội Thế giới về Nghiên cứu Dư luận trong giai đoạn 1978 đến 1980. Thông qua lý thuyết vòng xoáy im lặng, Noelle-Neumann gián tiếp giải thích tình trạng của người Do Thái trong Thế chiến thứ hai dưới sự kiểm soát của Đức Quốc xã. Trong bối cảnh ấy, Adolf Hitler thống trị toàn bộ xã hội, còn cộng đồng Do Thái thiểu số rơi vào im lặng vì sợ bị cô lập hoặc bị loại trừ.
Lý thuyết
Khi một quan điểm chiếm ưu thế trên không gian công cộng, các quan điểm khác có xu hướng biến mất khỏi nhận thức chung của công chúng, vì những người ủng hộ các quan điểm ấy trở nên im lặng. Nói cách khác, khi con người sợ bị tách khỏi hoặc bị cô lập bởi những người chung quanh, họ có khuynh hướng giữ thái độ và quan điểm cho riêng mình nếu nghĩ rằng mình thuộc về nhóm thiểu số. Tiến trình này được gọi là “vòng xoáy im lặng”.
Ví dụ
Trong một công ty, giám đốc điều hành quyết định tăng thời gian làm việc từ tám giờ lên mười giờ mỗi ngày và gửi thư điện tử thông báo cho toàn thể nhân viên. Đa số nhân viên chấp nhận sự thay đổi này, trong khi một số ít không hài lòng với quyết định của ông. Tuy nhiên, họ không thể hoặc không sẵn sàng bày tỏ suy nghĩ của mình một cách công khai.
Điều này có thể xảy ra vì một số lý do sau.
Họ có thể cảm thấy mình không được các nhân viên khác ủng hộ.
Họ sợ bị cô lập, chẳng hạn như bị thuyên chuyển.
Họ sợ bị từ chối. Việc không công khai bày tỏ ý kiến cá nhân có thể giúp họ tránh xung đột.
Họ có thể cố gắng bảo vệ công việc của mình bằng cách kìm nén hoặc tránh phát biểu quan điểm cá nhân trước công chúng.
Các giả định nền tảng của lý thuyết
Lý thuyết vòng xoáy im lặng dựa trên một số giả định sau.
Lý thuyết vòng xoáy im lặng mô tả một tiến trình năng động. Trong tiến trình ấy, truyền thông đại chúng dự đoán và phản ánh dư luận bằng cách dành nhiều sự chú ý hơn cho quan điểm của đa số trong xã hội, trong khi dành rất ít sự chú ý cho các nhóm thiểu số.
Trong môi trường xã hội, con người thường sợ bị từ chối khi bày tỏ ý kiến hoặc quan điểm của mình. Họ cũng ý thức khá rõ những hành vi nào có nhiều khả năng giúp mình được chấp nhận hơn. Đây được gọi là “nỗi sợ bị cô lập”.
Khi thuộc về nhóm thiểu số, con người có thể đánh mất sự tự tin và trở nên im lặng hoặc không dám bày tỏ quan điểm, vì sợ bị cô lập, hoặc vì cảm thấy đơn độc và không được nâng đỡ.
Đôi khi, các nhóm thiểu số rút lại những quan điểm đã từng được bày tỏ trong các cuộc tranh luận công khai, nhằm tự bảo vệ mình trước áp lực của đa số.
Những nhóm đông người hơn thường có nhiều không gian phát ngôn hơn trong xã hội, trong khi các nhóm ít người hơn có ít không gian phát ngôn hơn, hoặc dần trở nên im lặng.
Ưu điểm và giới hạn
Lý thuyết vòng xoáy im lặng có khả năng giải thích ở cả cấp độ vi mô lẫn cấp độ vĩ mô.
Lý thuyết này có thể được áp dụng hiệu quả trong việc phân tích các chiến dịch công cộng, các cuộc bầu cử Thượng viện và hoạt động nghị viện.
Lý thuyết vòng xoáy im lặng giúp đặt ra những câu hỏi quan trọng về vai trò và trách nhiệm của truyền thông trong xã hội.
Tuy nhiên, lý thuyết này chưa quan tâm đầy đủ đến những cách giải thích khác về sự im lặng. Trong một số trường hợp, một người có thể im lặng vì cho rằng ý kiến của đa số hợp lý hoặc tốt hơn quan điểm của chính mình.
Lý thuyết này cũng có xu hướng trình bày một cách nhìn quá tiêu cực về ảnh hưởng của truyền thông đối với công chúng bình thường.
TRUYỀN THÔNG VĂN HÓA
Một số lý thuyết và chủ đề liên quan đến truyền thông văn hóa gồm có:
Lý thuyết hiệu ứng bảng chữ cái.
Lý thuyết thích nghi truyền thông.
Truyền thông xuyên văn hóa.
Lý thuyết vun trồng.
Lý thuyết căn tính văn hóa.
Chủ nghĩa duy vật văn hóa.
Lý thuyết thương lượng thể diện.
Các chiều kích khác biệt văn hóa của Hofstede.
Các cộng đồng tưởng tượng theo Benedict Anderson.
Lý thuyết khoảng cách tri thức.
Lý thuyết lệ thuộc truyền thông.
Lý thuyết phương tiện.
Lý thuyết hiện đại hóa.
Chủ nghĩa hiện đại.
Lý thuyết nhóm câm lặng.
Chủ nghĩa hậu hiện đại.
Lý thuyết phân tầng xã hội cùng các ví dụ.
Lý thuyết văn hóa xã hội.
Lý thuyết vòng xoáy im lặng.
Tìm hiểu quyền bá chủ văn hóa qua các ví dụ.
Chủ nghĩa Victoria.
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
