Tiến sĩ Ruffini kêu gọi những người làm truyền thông Giáo hội đặt phẩm giá con người ở vị trí trung tâm trong lĩnh vực AI

Tiến sĩ Ruffini kêu gọi những người làm truyền thông Giáo hội đặt phẩm giá con người ở vị trí trung tâm trong lĩnh vực AI

Phát biểu tại một đại hội truyền thông Công giáo ở Cebu, Philippines, Tiến sĩ Paolo Ruffini, Bộ trưởng Bộ Truyền thông, mời gọi những người làm truyền thông đặt phẩm giá con người, các mối tương quan đích thực và công ích ở vị trí trung tâm trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và truyền thông kỹ thuật số.

Tác giả: Ban Mục vụ Truyền thông Kỹ thuật số Tổng Giáo phận Cebu

Theo Tiến sĩ Paolo Ruffini, phẩm giá con người, các mối tương quan đích thực và việc chăm sóc lẫn nhau phải luôn giữ vị trí trung tâm trong hoạt động truyền thông thời đại trí tuệ nhân tạo.

Bộ trưởng Bộ Truyền thông nhấn mạnh điều này trong thông điệp chuyên đề gửi đến Đại hội Truyền thông Đại chúng Công giáo Giáo tỉnh Cebu lần thứ hai (CM-CMMC), tổ chức tại Philippines.

Đại hội được tổ chức hai năm một lần, với chủ đề “Canh tác và chăm sóc (St 2,15): Phẩm giá con người ở vị trí trung tâm của việc đổi mới ứng dụng AI trong mục vụ truyền thông”. Tổng Giáo phận Cebu, dưới sự lãnh đạo của Đức Tổng Giám mục Alberto Uy, chủ trì đại hội thông qua Ban Mục vụ Truyền thông Kỹ thuật số của Tổng Giáo phận.

Diễn ra trong hai ngày 3 và 4 tháng 10, đại hội quy tụ khoảng 800 người phục vụ trong mục vụ truyền thông Giáo hội, người làm truyền thông, giáo sĩ, tu sĩ, nhà giáo dục, sinh viên và chuyên gia truyền thông đến từ các giáo phận và cơ sở Công giáo thuộc Giáo tỉnh Cebu.

Thông qua các bài thuyết trình chuyên đề, tọa đàm, hội thảo thực hành và sinh hoạt giao lưu, các tham dự viên cùng suy tư về cách Giáo hội có thể trung thành loan báo Tin Mừng giữa sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.

Trong thông điệp được ghi hình gửi đến các đại biểu, Tiến sĩ Ruffini nhấn mạnh rằng tiến bộ công nghệ phải luôn đi đôi với năng lực hiểu biết truyền thông, sự phân định về mặt đạo đức và việc canh tân cam kết phục vụ công ích.

Điều này bắt đầu từ việc nhìn nhận rằng mỗi người đều có phẩm giá vốn có mà không một công nghệ nào được phép làm suy giảm.

“Chúng ta phải luôn đặt con người và công ích ở vị trí trung tâm, cùng với sự đồng cảm, tính hỗ tương và lòng biết ơn”, Tiến sĩ Ruffini nói, nhấn mạnh sự cần thiết phải giữ con người ở vị trí trung tâm của những đổi mới kỹ thuật số.

Suy tư về khái niệm “kapwa” trong văn hóa Philippines, Tiến sĩ Ruffini trình bày khái niệm này như một cách nhìn về con người đặt nền tảng trên các mối tương quan. Ông đối chiếu cách nhìn ấy với những hệ thống kỹ thuật số thường thu hẹp người dùng thành các hồ sơ biệt lập để lập bản đồ dữ liệu và khai thác nhằm sinh lợi.

“Vì thế, nguy cơ lớn nhất của thời đại chúng ta có lẽ không nằm ở chính công nghệ, mà ở thái độ lấy bản thân làm trung tâm, thiếu trưởng thành và thiếu suy xét, có thể đi kèm cả việc sử dụng lẫn thiết kế công nghệ”, Tiến sĩ Ruffini cảnh báo. Qua đó, ông nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao trách nhiệm trong việc tạo ra và sử dụng công nghệ.

Thay vì để các thuật toán định hình xã hội mà không xem xét một cách phê phán, ông kêu gọi những người làm truyền thông thực thi trách nhiệm luân lý và đưa ra những lựa chọn góp phần xây dựng một tương lai nhân bản hơn.

“Chúng ta không thể từ bỏ nhiệm vụ được trao phó cho mỗi người: không chỉ viết nên câu chuyện của chính mình, mà còn cùng nhau viết nên câu chuyện của thế giới mai sau”, ông nói, thúc giục những người làm truyền thông nhận thức vai trò của mình trong việc định hình tương lai nhân loại.

Tin tưởng rằng một tương lai như thế là điều có thể, Tiến sĩ Ruffini cho rằng người Philippines, với nền tảng đức tin và văn hóa của mình, có thể góp phần định hình một thế giới kỹ thuật số nhân bản hơn.

Ông khuyến khích họ “giúp thế giới tìm ra con đường hướng đến một nền nhân bản mới trong thời đại kỹ thuật số” bằng cách phân biệt “tư duy với tính toán thống kê, sự chăm sóc và tình yêu với thái độ dửng dưng và sự khai thác, cũng như khuôn mặt của tha nhân với những hình ảnh mô phỏng do máy tạo ra”.

Tiếp tục lời kêu gọi truyền thông có trách nhiệm, Tiến sĩ Ruffini nhấn mạnh rằng gìn giữ không phải là bảo quản một cách thụ động, mà là chủ động dấn thân chăm sóc.

“Gìn giữ không chỉ đơn giản là cất một vật vào ngăn kéo. Đó là chăm sóc một người hay một điều gì đó bằng tình yêu và trách nhiệm”, ông nói, nhắc những người làm truyền thông rằng sứ mạng của họ đòi hỏi hành động bền bỉ, bắt nguồn từ sự quan tâm đến người khác.

Trích dẫn sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội năm nay của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ông nhắc những người làm truyền thông tiếp tục chủ động thực thi trách nhiệm gìn giữ sự thật và bản sắc trong một xã hội ngày càng được số hóa.

Ông cũng nhấn mạnh rằng truyền thông phải đề cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và việc kể chuyện trung thực. Nhờ đó, con người luôn là những chủ thể tích cực tham gia đời sống xã hội, thay vì chỉ thụ động tiêu thụ thông tin.

Trong bối cảnh sự phân cực và thông tin sai lệch tiếp tục đặt ra những thách thức cho các cộng đồng, Tiến sĩ Ruffini khuyến khích những người làm truyền thông Giáo hội trở thành chứng nhân của niềm hy vọng bằng cách chia sẻ những câu chuyện nuôi dưỡng sự thấu hiểu và hiệp thông.

“Chúng ta phải chọn một cách khác để nhìn nhận, kể chuyện, ghi nhớ và xây dựng tương lai thông qua những câu chuyện mình chia sẻ”, Tiến sĩ Ruffini nói, mời gọi những người làm truyền thông sử dụng việc kể chuyện như một phương thức vun đắp sự hiệp nhất.

Kêu gọi sự cộng tác sâu rộng hơn giữa những người làm truyền thông Công giáo trên toàn thế giới, Tiến sĩ Ruffini thúc giục Giáo hội vượt ra khỏi những ranh giới của mình và sử dụng mọi phương tiện truyền thông để xây dựng sự hiệp nhất.

Ông kết thúc thông điệp bằng lời mời gọi những người làm truyền thông trao hiến chính mình như “phương tiện phi thường nhất để truyền thông, chăm sóc và yêu thương”, đồng thời nhắc họ rằng truyền thông đích thực không bắt đầu từ công nghệ, mà từ con người.

Đại hội kéo dài hai ngày còn có các phiên thuyết trình chuyên đề của Đức Tổng Giám mục Rex Andrew Alarcon, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Philippines; các nhà báo phát thanh và truyền hình người Philippines Howie Severino và Gretchen Ho; cùng Alex Rich, người phụ trách gây quỹ và quan hệ đối tác, đồng thời là thành viên chương trình Faith Communication in the Digital World của Vatican.

Các tham dự viên cũng tham gia những phiên chuyên đề theo nhóm do cha Albert Garong, SSP, Annie Perez-Gallardo, Aubry Lerio, Miko Mel C. Peñaloza, April Frances Ortigas và Kia Abrera hướng dẫn. Các diễn giả chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn về truyền thông, kể chuyện, sản xuất sản phẩm truyền thông và sáng tạo nội dung số phục vụ mục vụ.