Từ thần học Vatican đến thực tại đời sống: SIGNIS Philippines ra mắt loạt chương trình I AM STILL HUMAN để giúp hiểu thông điệp quan trọng về trí tuệ nhân tạo

TỪ THẦN HỌC VATICAN ĐẾN THỰC TẠI ĐỜI SỐNG

SIGNIS Philippines ra mắt loạt chương trình I AM STILL HUMAN để giúp hiểu thông điệp quan trọng về trí tuệ nhân tạo

Nguồn bài viết: From Vatican Theology to Lived Reality: SIGNIS Philippines Launches “I AM STILL HUMAN” Web Series to Unpack Landmark AI Encyclical - SIGNISASIA

Manila, Philippines: Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV ban hành thông điệp Magnifica Humanitas, với chủ đề bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, các nhà truyền thông Công giáo tại Philippines lập tức nhận ra mối liên hệ trực tiếp giữa văn kiện này và công việc họ đang thực hiện.

Đối với SIGNIS Philippines, văn kiện của Đức Giáo hoàng phản ánh rõ những ưu tiên chiến lược trong sáng kiến Cybermission 3.0 của họ. Các chủ đề cốt lõi của thông điệp vang vọng trong thiết kế thực tiễn của chương trình, từ những hướng dẫn đạo đức trong việc sử dụng câu lệnh với trí tuệ nhân tạo, quy tắc 80 20 nhằm giữ thế quân bình giữa trái tim con người và các công cụ kỹ thuật số, cho đến nền tảng rõ ràng nơi thông điệp Rerum Novarum của Đức Giáo hoàng Lêô XIII năm 1891, một văn kiện quan trọng về công bằng xã hội.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Giáo hội vẫn đối diện với một trở ngại quen thuộc. Các thông điệp của Đức Giáo hoàng, dù rất đúng lúc và cấp bách, thường vẫn chỉ dừng lại trong phạm vi học thuật và các thư mục vụ. Những văn kiện ấy ít khi đến được với các giáo dân bình thường, sinh viên hay người lao động, những người đang phải đối diện với các áp lực kỹ thuật số trong đời sống hằng ngày.

Để lấp đầy khoảng cách ấy, SIGNIS Philippines đã khởi động chương trình I AM STILL HUMAN, với chủ đề định hướng trong thế giới trí tuệ nhân tạo dưới ánh sáng thông điệp Magnifica Humanitas.

Đây là một cuộc thảo luận trực tuyến được thực hiện với sự cộng tác của TV Maria, Radio Veritas Asia, EWTN Global Catholic Network và Ủy ban Giám mục về Truyền thông Xã hội. Loạt chương trình gồm năm phần này chuyển dịch nền thần học cao sâu của Vatican thành những chọn lựa thực tế. Mỗi tập mở đầu bằng một tình huống luân lý gần gũi, giới thiệu những kinh nghiệm con người cụ thể, đồng thời quy tụ các chuyên gia cấp vùng và những người dấn thân tại cơ sở đến từ nhiều nơi ở châu Á.

Loạt chương trình đi qua năm lĩnh vực khác nhau của đời sống hằng ngày, vạch ra một lộ trình từ tâm lý cá nhân đến đạo đức toàn cầu.

Trong tập mở đầu mang tên tìm lại những giới hạn của con người và vẻ đẹp của sự bất toàn, hai người dẫn chương trình là ông Edwin Lopez của EWTN và cha Felmar Fiel, SVD, thuộc Radio Veritas Asia, trò chuyện với tiến sĩ Anna You đến từ Hàn Quốc và tiến sĩ Hemmady Mora đến từ Philippines. Cuộc trao đổi đối diện với áp lực của sự hoàn hảo do thuật toán tạo ra. Dựa trên nền thần học về sự mong manh được trình bày trong thông điệp Magnifica Humanitas, số 118, các diễn giả bàn đến chiếc bẫy luôn trực tuyến của văn hóa kỹ thuật số. Họ nhấn mạnh rằng những giới hạn của con người như mệt mỏi, sai lầm và dễ bị tổn thương không phải là những lỗi kỹ thuật cần được sửa chữa, nhưng là những không gian thiết yếu, nơi sự cảm thông chân thật, việc học hỏi và tình yêu có thể bén rễ.

Tiếp nối tinh thần của thông điệp Rerum Novarum trong việc bảo vệ người lao động, tập thứ hai mang tên phẩm giá của giọt mồ hôi và lao động trước sự khai thác của thuật toán, do cha Felmar Fiel, SVD, dẫn chương trình, có sự tham gia của ông Adrian Pereira, Giám đốc điều hành North South Initiative tại Malaysia, và ông Felix Tonog, Giám đốc điều hành Hội đồng Chứng nhận các tổ chức phi chính phủ Philippines. Các vị cùng nhau phân tích cái giá âm thầm mà người lao động phải gánh chịu do quản lý tự động, phần mềm theo dõi nơi làm việc và công việc gán nhãn dữ liệu được trả lương thấp tại nhiều nơi ở châu Á, dưới ánh sáng các số 112, 128 và 151 của thông điệp Magnifica Humanitas. Cuộc thảo luận cho thấy cách các thuật toán hộp đen biến nỗ lực con người thành những chỉ số lạnh lùng, đồng thời kêu gọi các định chế bảo vệ lao động như một cách diễn tả thánh thiêng của phẩm giá con người.

Tập thứ ba do bà Pie Mabanta Fenomeno, Chủ tịch SIGNIS Philippines, dẫn chương trình, mang tên tìm lại giếng làng và kháng cự sự chăm sóc nhân tạo. Tập này đề cập đến cuộc khủng hoảng niềm tin do các deepfake siêu thực và các ứng dụng bạn đồng hành nhân tạo gây ra, dưới ánh sáng các số 102 và 239 của thông điệp Magnifica Humanitas. Với sự tham gia của tiến sĩ Magimai Pragasam, nhà giáo dục truyền thông đến từ Ấn Độ, cuộc thảo luận dùng trình thuật Kinh Thánh về việc Đức Giêsu gặp người phụ nữ bên giếng nước trong Tin Mừng Gioan chương 4 để phê bình kiểu chăm sóc nhân tạo.

Các diễn giả chỉ ra rằng một ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể mô phỏng sự ấm áp, nhưng không bao giờ có thể đau khổ hay thật sự quan tâm đến một người. Tập này mời gọi các cộng đoàn địa phương xây dựng những không gian gặp gỡ trực tiếp, không bị thiết bị chi phối, để niềm tin mặt đối mặt có thể được phục hồi.

Trong tập thứ tư mang tên gia đình trong thời thuật toán và bảo vệ chiếc nôi của sự hiện diện, cha Felmar Fiel, SVD, quy tụ bà Nattaporn Santhanawit, Giám đốc phát triển kinh doanh của Digitalpass Co., Ltd. tại Thái Lan, và phó giáo sư Florence Flores Pasos đến từ Đại học Philippines Diliman. Các khách mời thảo luận về cách các nền tảng được thiết kế để chiếm giữ sự chú ý đã thâm nhập vào không gian gia đình nhằm thu thập dữ liệu hành vi, dưới ánh sáng các số 112 và 115 của thông điệp Magnifica Humanitas. Khi mô tả gia đình như một chiếc nôi thiết yếu của sự hiện diện, các diễn giả chất vấn các nhà phát triển phần mềm phải tôn trọng ranh giới của đời sống gia đình, đồng thời khuyến khích các gia đình thiết lập những thói quen thực tế ngoài màn hình, chẳng hạn như những bữa ăn gia đình không dùng thiết bị điện tử.

Tập cuối cùng mang tên đặt tay lên phanh và đạo đức công nghệ toàn cầu cùng trách nhiệm hệ thống, do bà Pie Mabanta Fenomeno dẫn chương trình, có sự tham gia của tiến sĩ Peter Rachada Monthienvichienchai, Tổng Thư ký SIGNIS World và là tiến sĩ khoa học máy tính. Hai vị cùng nhau xem xét hạ tầng truyền thông của các tập đoàn, thiên kiến thuật toán và việc ra quyết định tự động, dưới ánh sáng các số 280 và 295 của thông điệp Magnifica Humanitas. Tiến sĩ Peter bác bỏ quan niệm cho rằng công nghệ là trung lập, đồng thời cho thấy các thuật toán phản ánh lợi ích kinh tế của những người phát triển chúng. Ông cổ võ một cơ chế quản trị luân lý mang tính cơ cấu và đề cao tính hiệp hành, được hiểu như khả năng kiên nhẫn lắng nghe bằng trái tim, như hàng rào bảo vệ thiết yếu của nhân loại trong thời đại tự động hóa.

Toàn bộ loạt chương trình I AM STILL HUMAN hiện đang được phát trên kênh YouTube của SIGNIS Philippines. Để giúp các giáo xứ, trường học, mục vụ giới trẻ và các nhóm cộng đồng đưa những ý tưởng này vào thực hành, SIGNIS Philippines cũng sẽ phát hành một học liệu ứng dụng có thể tải xuống, mang tên điều gì giữ cho chúng ta còn là con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, vào cuối quý này.

Thông điệp trung tâm của loạt chương trình vẫn rất rõ ràng. Công nghệ tự nó không phải là kẻ thù. Điều đáng lo là sự hiện diện nhân bản của chúng ta đang suy giảm. Dù các công cụ kỹ thuật số luôn có những khiếm khuyết và thiên kiến thương mại, việc chọn sống hiện diện cách chân thực, biết cảm thông và duy trì sự kết nối nhân vị sẽ bảo đảm rằng nhân tính của chúng ta không bị thay thế.

Xem thêm các tập khác tại link này:

SIGNIS Philippines - YouTube