WCD 5th 1971 Vai trò của Truyền thông Xã hội trong việc thúc đẩy sự hiệp nhất giữa con người

Phaolô VI

Sứ điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội

Chủ đề: Vai trò của các phương tiện truyền thông trong việc cổ võ sự hiệp nhất giữa con người

Anh em và các con thân mến, cùng toàn thể những người thiện chí,

“Các phương tiện truyền thông xã hội phục vụ sự hiệp nhất của nhân loại” là mục tiêu mà Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội năm nay đề nghị để anh chị em suy tư, học hỏi, thảo luận, cầu nguyện và hành động.

Ai lại không hết lòng mong muốn thấy sự hiệp nhất của gia đình nhân loại được cổ võ cách hữu hiệu hơn? Chẳng phải con người ngày nay đã ý thức về tình liên đới nối kết họ trong đời sống hằng ngày cũng như trong những thời khắc đặc biệt, trước những thành tựu khoa học cũng như trước các thảm họa toàn cầu đó sao? Bằng mọi cách, con người dường như quyết tâm không ngừng mở rộng những lãnh vực trong đó sự cộng tác phong phú và hòa bình được thiết lập ở nhiều cấp độ khác nhau của đời sống kinh tế, xã hội, văn hóa và chính trị, nhưng không vì thế mà đánh mất sự phong phú của biết bao đặc tính đa dạng. Liệu có phải là ảo tưởng chăng khi hình dung một gia đình nhân loại phổ quát, trong đó mọi người đều là những công dân huynh đệ? Xem Populorum Progressio, số 79.

Dù thế nào đi nữa, xác tín của các Kitô hữu vẫn thật vững chắc. “Thiên Chúa đã muốn cho mọi người làm thành một gia đình và đối xử với nhau trong tinh thần huynh đệ. Mọi người đều được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, và mọi người đều được mời gọi hướng tới cùng một cứu cánh duy nhất, đó là chính Thiên Chúa” Gaudium et Spes, số 24, đoạn 1.

Khát vọng hiệp nhất

Tình liên đới trong ơn gọi của Ađam thứ nhất, cũng như trong tội lỗi của ông, từ nay được sống và được tăng cường trong Đức Kitô. Nhờ thập giá, Người đã phá đổ bức tường ngăn cách các dân tộc, giao hòa họ với Thiên Chúa. Xem Ep 2, 14. Nhờ sự phục sinh, Người đã tuôn đổ Thần Khí tình yêu vào tâm hồn con người, tức những người con phân tán của Thiên Chúa mà Người mời gọi quy tụ trong Người thành một Dân duy nhất, một Thân Thể duy nhất.

Ngay cả khi chính Giáo Hội cũng trải nghiệm những căng thẳng và thậm chí những chia rẽ trong lòng mình, Giáo Hội vẫn sẽ không ngơi nghỉ cho đến khi thực hiện được sự hiệp nhất ấy cách hữu hình giữa con cái mình thuộc mọi ngôn ngữ và dân tộc, trong mọi môi trường xã hội và nghề nghiệp. Chính vì thế, Giáo Hội ý thức mình là dấu chỉ ngôn sứ của sự hiệp nhất và hòa bình cho toàn thế giới. Xem Is 11, 12.

Vì các phương tiện truyền thông xã hội đã trở nên quan trọng đến mức hầu như được sử dụng phổ biến trong nền văn hóa hiện đại, nên một câu hỏi được đặt ra. Liệu các phương tiện truyền thông xã hội có trở thành phương thế ưu tuyển để cổ võ sự hiệp nhất và tình huynh đệ này hay không, nghĩa là để cổ võ sự tôn trọng lẫn nhau, đối thoại cởi mở và cộng tác trong niềm tín nhiệm, trong một thế giới mà các vấn đề đang ngày càng mang chiều kích toàn cầu?

Những căng thẳng hiện hữu

Chúng ta sẽ tự lừa dối mình cách nghiêm trọng nếu đánh giá thấp sức mạnh của những căng thẳng bi thảm đang hiện hữu trong các môi trường xã hội, giữa các xã hội và các cá nhân, giữa các quốc gia công nghiệp hóa và các quốc gia thuộc Thế giới thứ ba, giữa những người theo các hệ tư tưởng hoặc hệ thống chính trị đối nghịch nhau. Những xung đột thường gây ra các hệ lụy ngày càng lan rộng trên khắp thế giới vẫn tiếp tục tạo nên những rạn nứt nguy hiểm và, đáng tiếc thay, được biểu hiện qua các hành vi bạo lực cũng như những tình trạng mang tính chiến tranh.

Trước những biểu hiện căng thẳng và bất hòa giữa con người và các quốc gia như thế, chắc chắn chúng ta không thể mong đợi báo chí, phát thanh, truyền hình và điện ảnh làm nhẹ đi hoặc im lặng bỏ qua chúng. Vai trò của các phương tiện ấy chẳng phải hoàn toàn ngược lại sao? Nghĩa là làm nổi bật mọi khía cạnh của thực tại, kể cả những khía cạnh bi thảm nhất, tiếp cận thực tại ấy ngày càng sâu sắc hơn và khách quan hơn. Đó là một thực tại nơi sự khốn cùng, thật đáng tiếc, vẫn đang hiện diện và tội ích kỷ vẫn lan rộng. Tắt một lời, đó là thực tại của muôn vàn vết thương đang rỉ máu trong lòng đại gia đình nhân loại, nhưng đồng thời cũng là thực tại nơi những thành quả tích cực xuất hiện, những dấu chỉ canh tân được nhận ra và những lý do để hy vọng được khơi dậy.

Đối diện cách can đảm

Ai dám nói rằng người ta không bị cám dỗ sử dụng các phương tiện nghe nhìn đầy quyền năng này, với sức tác động sâu xa của chúng, để làm gia tăng những căng thẳng, bất hòa và chia rẽ, đẩy chúng tới những hệ quả cực đoan, đến mức làm nản lòng nhiều người thiện chí trong những nỗ lực tuy còn bất toàn nhưng quảng đại nhằm cổ võ sự hiệp nhất và tình huynh đệ? Chúng ta phải mạnh mẽ tố giác nguy cơ này và can đảm đối diện với nó.

Mặt khác, chẳng phải chúng ta cũng phải nhìn nhận rằng những khả năng bao la của các phương tiện truyền thông xã hội kỳ diệu, dù vẫn chưa được khám phá đầy đủ, có thể giúp độc giả, thính giả và khán giả ý thức về những vấn đề thực sự của người khác hay sao? Chúng có thể giúp con người hiểu biết nhau hơn và trân trọng nhau hơn trong những khác biệt chính đáng của họ, vượt qua mọi thứ trở ngại trong tinh thần cảm thông và yêu thương. Hơn thế nữa, chúng còn có thể giúp con người trải nghiệm tình liên đới đích thực bất chấp biết bao chướng ngại, một tình liên đới liên kết chúng ta với nhau và vì nhau trong việc tìm kiếm công ích của đại cộng đồng nhân loại. Xem Diễn văn trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, ngày 4 tháng 10 năm 1965, trong A.A.S., 57, 1965, tr. 879 đến 884. Chính tương lai của con người đang bị đặt vào cuộc, con người là hữu thể “mà mọi sự trên trái đất phải quy hướng về như trung tâm và đỉnh cao của chúng” Gaudium et Spes, số 12.

Suy tư và cầu nguyện

Hỡi những người kiến tạo và những người thụ hưởng các phương tiện truyền thông xã hội, hãy hợp nhất nỗ lực của anh chị em để điều này được thể hiện khắp nơi trên thế giới và ở mọi cấp độ tham dự cũng như trách nhiệm. Hãy khước từ bất cứ điều gì phá vỡ cuộc đối thoại đích thực giữa con người với nhau, bất cứ điều gì che khuất các bổn phận và quyền lợi của con người, bất cứ điều gì thổi bùng sự hiểu lầm và hận thù, bất cứ điều gì làm con người xa rời hòa bình và tình huynh đệ ngày càng rộng mở, cũng như bất cứ điều gì ngăn cản chúng ta tìm kiếm chân lý trong tự do.

Sau cùng, chẳng phải câu hỏi sau đây được đặt ra cho từng người chúng ta sao? Bạn đang tìm kiếm điều gì? Bạn muốn điều gì? Bạn có muốn trở nên người anh em của anh em mình hay không? Vì nếu truyền thông tự nó chưa phải là hiệp thông, thì ít nhất truyền thông có thể là con đường ưu tuyển dẫn tới hiệp thông.

Còn với anh em và các con là những Kitô hữu, chúng tôi đặc biệt xin anh chị em suy tư và cầu nguyện. Chúng tôi cũng xin anh chị em sử dụng mọi phương thế mà năng lực chuyên môn và lòng nhiệt thành gợi lên, với sự táo bạo, khôn ngoan và can đảm, để từ biết bao sợi chỉ đan xen và thường khi rối mắc, anh chị em có thể rút ra tấm vải và dệt nên một thế giới của những người anh em và những người con của Thiên Chúa.

“Vượt thắng mọi sức mạnh phá hoại của sự chống đối và những lời lẽ hỗn độn, chính thành đô của con người phải được xây dựng. Thành đô ấy chỉ có một chất kết dính bền vững duy nhất, đó là tình yêu huynh đệ giữa các chủng tộc và các dân tộc, cũng như giữa các giai cấp và các thế hệ” Diễn văn trước Đại hội đồng Tổ chức Lao động Quốc tế, Genève, ngày 10 tháng 6 năm 1969, số 21, trong A.A.S., 61, 1969, tr. 500.

Đối với tất cả những ai đang hoạt động qua các phương tiện truyền thông xã hội để thực hiện khát vọng này của con người theo kế hoạch của Thiên Chúa, chúng tôi thành tâm ban Phép lành Tông Tòa đặc biệt.

Từ Vatican, ngày 25 tháng 3 năm 1971

Phaolô VI

(ĐỌC TỔNG HỢP CÁC VĂN KIỆN TẠI ĐÂY)