Lý thuyết Viên đạn Thần kỳ hoặc Lý thuyết Kim tiêm Dưới da trong Truyền thông
LÝ THUYẾT VIÊN ĐẠN THẦN KỲ HOẶC LÝ THUYẾT KIM TIÊM DƯỚI DA TRONG TRUYỀN THÔNG trong Truyền thông Đại chúng, Tâm lý học, Khoa học Hành vi và Khoa học Xã hội
Lịch sử
Vào giữa thập niên 1930, các học giả truyền thông đã hình thành một trong những lý thuyết đầu tiên về tác động của truyền thông và hành vi truyền thông. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, truyền thông giữ vai trò rất quan trọng tại cả Hoa Kỳ lẫn Đức, đặc biệt trong việc tác động đến nhận thức và tâm trí của công chúng.
Tại Đức, chế độ Đức Quốc xã của Hitler đã sử dụng ngành công nghiệp điện ảnh như một công cụ tuyên truyền. Họ sản xuất nhiều bộ phim ca ngợi các thành tựu của mình, và những bộ phim này đã tạo nên tác động lớn trong tâm trí người dân Đức. Về sau, Hoa Kỳ cũng sử dụng nền điện ảnh Hollywood để sản xuất những bộ phim như It Happened One Night, It’s a Wonderful Life và Mr. Smith Goes to Washington, nhằm khắc họa Đức như một thế lực xấu xa. Những bộ phim này cũng tạo nên tác động nơi tâm trí người Mỹ. Theo cách nhìn này, công chúng truyền thông được xem là tiếp nhận thông điệp một cách trực tiếp, không phản kháng hay khước từ.
Lý thuyết
Theo lý thuyết này, truyền thông, được ví như một “khẩu súng thần kỳ”, bắn thông điệp trực tiếp vào tâm trí công chúng mà họ không tự ý thức đầy đủ về điều đó. Thông điệp ấy tạo ra phản ứng tức thời nơi công chúng, không gặp sự do dự hay kháng cự. Đây được gọi là “Lý thuyết Viên đạn Thần kỳ” (Magic Bullet Theory).
Tương tự, truyền thông, được ví như một “mũi kim”, tiêm thông điệp vào tâm trí công chúng, từ đó gây ra những thay đổi trong hành vi và đời sống tâm lý của họ đối với thông điệp. Công chúng được xem là thụ động và không có khả năng chống lại thông điệp truyền thông. Đây được gọi là “Lý thuyết Kim tiêm Dưới da” (Hypodermic Needle Theory).
Cả hai lý thuyết đều bàn đến tác động của các thông điệp truyền thông trên tâm trí công chúng, cũng như cách công chúng phản ứng trước các thông điệp ấy một cách gần như tức thời và không do dự.
Ví dụ
Năm 1938, đoàn kịch phát thanh mới thành lập Mercury Theatre, cùng với Orson Welles, đã tạo ra một bản tin giả về cuộc xâm lăng của người ngoài hành tinh tại một thị trấn của Hoa Kỳ có tên là Grover’s Mill, thuộc bang New Jersey. Bản tin này được phát sóng trong chương trình phát thanh The War of the Worlds.
Chương trình phát thanh gây hoảng loạn này, thường được gọi là “Panic Broadcast”, đã tiếp cận khoảng 12 triệu người Mỹ, trong đó khoảng một triệu người đã thật sự tin rằng cuộc xâm lăng ấy là có thật. Do tác động của buổi phát sóng này, nhiều nơi trong đất nước rơi vào tình trạng hoang mang và hỗn loạn.
Nghiên cứu
Lý thuyết Viên đạn Thần kỳ đặt nền trên những giả định về bản tính con người, hơn là dựa trên các kết quả thực nghiệm từ nghiên cứu khoa học. Vì thế, một số học giả truyền thông không chấp nhận mô hình này, bởi nó dựa nhiều vào giả định hơn là bằng chứng khoa học.
Năm 1938, Lazarsfeld và Herta Herzog đã kiểm chứng Lý thuyết Kim tiêm Dưới da qua chương trình phát thanh The War of the Worlds. Trong chương trình này, một bản tin được lồng vào nội dung phát sóng, gây nên phản ứng lan rộng và sự hoảng loạn trong đông đảo công chúng Mỹ. Qua việc khảo sát sự kiện này, Lazarsfeld nhận thấy rằng các thông điệp truyền thông có thể tác động, nhưng cũng có thể không tác động đến công chúng.
The People’s Choice là một nghiên cứu do Lazarsfeld thực hiện năm 1940 về chiến dịch tranh cử của Franklin D. Roosevelt và các tác động của thông điệp truyền thông. Qua nghiên cứu này, Lazarsfeld đã bác bỏ Lý thuyết Viên đạn Thần kỳ, đồng thời cho thấy rằng công chúng chịu ảnh hưởng mạnh hơn từ các tương quan liên cá nhân so với từ các thông điệp truyền thông.
TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
Các lý thuyết và chủ đề liên quan trong truyền thông đại chúng bao gồm:
Lý thuyết thiết lập nghị trình
Mô hình truyền thông của Aristotle
Lý thuyết độc đoán
Lý thuyết thanh lọc cảm xúc trong truyền thông đại chúng
Mô hình truyền thông De Fleur
Truyền thông phát triển
Phân tích diễn ngôn: Quyền lực của ngôn ngữ truyền thông
Giáo dục giải trí
Đóng khung
Chức năng của truyền thông đại chúng
Lý thuyết gác cổng thông tin
Mô hình tổng quát của Gerbner
Các cộng đồng tưởng tượng của Benedict Anderson
Báo chí: Định nghĩa, các loại hình và ví dụ
Lý thuyết khoảng cách tri thức
Mô hình Lasswell
Lý thuyết tự do báo chí
Lý thuyết hiệu ứng giới hạn
Lý thuyết viên đạn thần kỳ hoặc kim tiêm dưới da trong truyền thông
Truyền thông đại chúng: Phương tiện truyền thông đại chúng truyền thống và hiện đại
Lý thuyết ý nghĩa của sự trình hiện truyền thông
Dân chủ truyền thông
Lý thuyết phụ thuộc truyền thông
Lý thuyết bất mãn truyền thông
Lý thuyết độ phong phú truyền thông
Lý thuyết phương tiện
Lý thuyết quản lý tâm trạng
Lý thuyết dòng chảy truyền thông nhiều bước
Lý thuyết chuẩn mực: Bốn lý thuyết về báo chí
Lý thuyết trò chơi
Khơi gợi
Lý thuyết tiếp nhận
Mô hình truyền thông Riley & Riley
Lý thuyết trách nhiệm xã hội
Lý thuyết truyền thông Xô viết
Thuyết quyết định luận công nghệ
Lý thuyết vòng xoáy im lặng
Lý thuyết dòng chảy hai bước
Các loại lý thuyết truyền thông: Giải thích ngắn gọn
Các loại hình truyền thông đại chúng: Đặc điểm và ví dụ
Tìm hiểu truyền thông đại chúng và báo chí
Lý thuyết sử dụng và thỏa mãn
Mô hình truyền thông Westley và MacLean
Hội tụ truyền thông là gì: Các loại hình và ví dụ
Quản trị truyền thông là gì: Các loại hình và ví dụ
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
