Các chức năng của truyền thông đại chúng
CÁC CHỨC NĂNG CỦA TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng
Thập niên 1940 và 1950 chứng kiến sự khởi đầu của việc gia tăng nghiên cứu về các chức năng của truyền thông đại chúng. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đã xuất hiện một sự quan tâm rộng rãi đối với việc tìm hiểu tác động của các thông điệp truyền thông đại chúng trên xã hội.
Thuyết chức năng
Việc tập trung tìm hiểu các hiệu ứng của truyền thông đại chúng, đặc biệt là các hệ quả xã hội của nó và ảnh hưởng của nó đối với việc duy trì trật tự xã hội, đã làm phát sinh một khung lý thuyết được gọi là thuyết chức năng. Thuyết chức năng tập trung giải thích sự biến đổi chậm, mang tính tiến hóa, chứ không phải những thay đổi đột ngột.
Nhiều nhà lý thuyết đã phê phán thuyết chức năng vì khả năng ứng dụng của nó bị giới hạn, chủ yếu trong nghiên cứu chính sách, đánh giá và hoạch định. Trọng tâm của thuyết chức năng là xem truyền thông đại chúng phục vụ xã hội như thế nào, nhưng lại chưa giải thích đầy đủ cách con người tương tác với truyền thông đại chúng và kiến tạo ý nghĩa từ các thông điệp. Việc thuyết này chú trọng duy trì trật tự xã hội hiện có, thay vì mở ra khả năng cho những thay đổi có ý nghĩa, cũng đã bị phê phán.
Đóng góp của Merton
Theo Merton, các chức năng của truyền thông đại chúng có thể là hiển hiện (manifest) hoặc tiềm ẩn (latent). Hiển hiện là những hệ quả của truyền thông có thể quan sát dễ dàng và được chủ ý tạo ra. Ngược lại, tiềm ẩn chỉ những tác động không dễ quan sát hoặc những tác động không được chủ ý.
Các chức năng của truyền thông đại chúng theo Lasswell và Wright
1. Giám sát môi trường Một chức năng quan trọng của truyền thông là giám sát tất cả những gì đang diễn ra trên thế giới và cung cấp thông tin cho xã hội con người. Truyền thông có trách nhiệm cung cấp tin tức và bao quát nhiều vấn đề khác nhau có ích cho xã hội. Truyền thông góp phần duy trì trật tự xã hội bằng cách đưa ra các hướng dẫn về những điều cần làm trong thời điểm khủng hoảng, qua đó giảm bớt sự hoang mang nơi đại chúng.
Ví dụ: Trong các thời điểm xảy ra thiên tai, chiến tranh, các mối đe dọa về sức khỏe, v.v., vai trò của truyền thông là nâng cao nhận thức bằng cách cung cấp thông tin về những gì đang diễn ra và những cách thức con người có thể ứng phó với thảm họa.
2. Liên kết các bộ phận của xã hội Chức năng này liên quan đến cách việc truyền thông lựa chọn một số tin tức nhất định và diễn giải chúng ảnh hưởng đến cách xã hội hiểu và phản ứng với các vấn đề ấy. Thái độ của con người đối với các vấn đề chính trị, sự kiện, chính sách công, v.v. chịu ảnh hưởng ở một mức độ nào đó bởi cách truyền thông định khung và trình bày vấn đề trong các cuộc thảo luận và bản tin của mình.
Ví dụ: Việc truyền thông đưa tin về chiến tranh Việt Nam đã góp phần thay đổi não trạng của người Mỹ, khiến họ bắt đầu phản đối việc gửi binh sĩ tham chiến trong một cuộc chiến bị xem là không thể thắng. Hitler đã sử dụng truyền thông trong cuộc chiến tuyên truyền chống lại người Do Thái.
3. Truyền thụ văn hóa Chức năng này nói đến khả năng của truyền thông trong việc giảng dạy các chuẩn mực, quy tắc và giá trị khác nhau hiện hữu trong một xã hội, đồng thời bảo đảm việc chuyển giao chúng từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nhìn chung, các chương trình truyền hình phản ánh xã hội nơi chúng được phát sóng và thúc đẩy sự hiểu biết về di sản văn hóa của xã hội ấy. Các chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi được thiết kế nhằm trình bày những hành vi tốt và các chuẩn mực luân lý mà trẻ em có thể học hỏi khi xem.
Ví dụ: Những chương trình như Lassie, Full House, Seventh Heaven và The Brady Bunch đã cổ võ các giá trị gia đình.
4. Giải trí Chức năng phổ biến này của truyền thông đại chúng nói đến khả năng truyền thông giúp con người thư giãn và tạo ra một phương tiện để thoát khỏi căng thẳng của đời sống hằng ngày. Chức năng giải trí của truyền thông đại chúng có cả tác động tích cực lẫn tiêu cực. Chất lượng thấp của một số nội dung thường bị phê phán. Tuy nhiên, những lợi ích khác như giúp con người trải nghiệm các sự kiện mới, khơi dậy cảm xúc và giúp họ sử dụng thời gian nhàn rỗi cho thấy chức năng này có tầm quan trọng đáng kể.
Ví dụ: Truyền hình đem lại cho con người cơ hội theo dõi những sự kiện mà bình thường họ không thể trực tiếp tham dự, chẳng hạn như lễ trao giải Oscars, các cuộc diễu hành Ngày Độc lập, Thế vận hội Olympics, v.v.
TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
Các lý thuyết và chủ đề liên quan trong truyền thông đại chúng bao gồm:
Lý thuyết thiết lập nghị trình
Mô hình truyền thông của Aristotle
Lý thuyết độc đoán
Lý thuyết thanh lọc cảm xúc trong truyền thông đại chúng
Mô hình truyền thông De Fleur
Truyền thông phát triển
Phân tích diễn ngôn: Quyền lực của ngôn ngữ truyền thông
Giáo dục giải trí
Đóng khung
Chức năng của truyền thông đại chúng
Lý thuyết gác cổng thông tin
Mô hình tổng quát của Gerbner
Các cộng đồng tưởng tượng của Benedict Anderson
Báo chí: Định nghĩa, các loại hình và ví dụ
Lý thuyết khoảng cách tri thức
Mô hình Lasswell
Lý thuyết tự do báo chí
Lý thuyết hiệu ứng giới hạn
Lý thuyết viên đạn thần kỳ hoặc kim tiêm dưới da trong truyền thông
Truyền thông đại chúng: Phương tiện truyền thông đại chúng truyền thống và hiện đại
Lý thuyết ý nghĩa của sự trình hiện truyền thông
Dân chủ truyền thông
Lý thuyết phụ thuộc truyền thông
Lý thuyết bất mãn truyền thông
Lý thuyết độ phong phú truyền thông
Lý thuyết phương tiện
Lý thuyết quản lý tâm trạng
Lý thuyết dòng chảy truyền thông nhiều bước
Lý thuyết chuẩn mực: Bốn lý thuyết về báo chí
Lý thuyết trò chơi
Khơi gợi
Lý thuyết tiếp nhận
Mô hình truyền thông Riley & Riley
Lý thuyết trách nhiệm xã hội
Lý thuyết truyền thông Xô viết
Thuyết quyết định luận công nghệ
Lý thuyết vòng xoáy im lặng
Lý thuyết dòng chảy hai bước
Các loại lý thuyết truyền thông: Giải thích ngắn gọn
Các loại hình truyền thông đại chúng: Đặc điểm và ví dụ
Tìm hiểu truyền thông đại chúng và báo chí
Lý thuyết sử dụng và thỏa mãn
Mô hình truyền thông Westley và MacLean
Hội tụ truyền thông là gì: Các loại hình và ví dụ
Quản trị truyền thông là gì: Các loại hình và ví dụ
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
