Buông bỏ thánh thiện và tính nhân bản trong truyền giáo kỹ thuật số
Các nhà truyền giáo kỹ thuật số Á châu nhấn mạnh sự buông bỏ thánh thiện, cách tiếp cận “từ tôi đến họ” và tính nhân bản qua ba nghiên cứu trường hợp
Các nhà truyền giáo kỹ thuật số Công giáo đến từ nhiều quốc gia Á châu đã cùng suy tư về nguy cơ đánh mất trọng tâm sứ vụ, nhu cầu chuyển từ việc quảng bá bản thân sang phục vụ tha nhân, và tầm quan trọng của việc giữ con người ở trung tâm của trí tuệ nhân tạo. Những suy tư này được trình bày trong ba cuộc thảo luận nghiên cứu trường hợp, diễn ra ngày 11 tháng 9 tại Quezon City, Philippines.
Các cuộc thảo luận là một phần của Đại hội Truyền giáo Kỹ thuật số Công giáo Á châu lần thứ nhất, được tổ chức từ ngày 10 đến 13 tháng 9 tại trụ sở Đài Chân Lý Á Châu (Radio Veritas Asia / RVA) ở thành phố Quezon. Hơn 100 nhà truyền giáo kỹ thuật số Công giáo, chuyên viên truyền thông, nhà sáng tạo nội dung và những người gây ảnh hưởng trong lĩnh vực đức tin từ khắp Á châu đang tham dự cuộc gặp gỡ này.
Đại hội do Văn phòng Truyền thông Xã hội của Liên Hội đồng Giám mục Á châu và Đài Chân Lý Á Châu tổ chức, với sự cộng tác của Bộ Truyền thông Vatican thông qua Fully Present Network. Chủ đề của đại hội là: “Từ người gây ảnh hưởng đến chứng nhân: Con đường hiệp hành cho sứ vụ kỹ thuật số tại Á châu”, được gợi hứng từ sách Công vụ Tông đồ 4,20: “Phần chúng tôi, những gì tai đã nghe, mắt đã thấy, chúng tôi không thể không nói ra.”
Các tham dự viên được chia thành ba nhóm. Mỗi nhóm thảo luận một nghiên cứu trường hợp, rồi quy tụ các suy tư của mình trong phần tổng hợp cuối cùng tại Hội trường Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Từ ảnh hưởng đến “sự buông bỏ thánh thiện”
Nhóm thứ nhất gặp nhau tại Phòng Hội nghị EB để thảo luận nghiên cứu trường hợp “Linh mục gây ảnh hưởng” (Influencer Priest). Buổi thảo luận do Edwin Lopez đến từ Philippines điều phối. Ông là giáo dân đầu tiên được bổ nhiệm làm thư ký điều hành của Ủy ban Giám mục về Truyền thông Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Philippines. Ông cũng là quản lý quốc tế của EWTN khu vực châu Á, Thái Bình Dương, đồng thời giảng dạy triết học và thần học tại Đại Chủng viện San Carlos ở Makati City.
Phần tổng hợp của nhóm được trình bày bởi Sara Lea Tunas đến từ Indonesia, một giáo lý viên kỹ thuật số. Bà đem niềm say mê đặt nền trên đức tin vào công việc của mình trong lĩnh vực tiếp thị.
Dựa trên trường hợp gây tranh luận của cha Alberto Rayagnani, các tham dự viên xem xét cách mạng xã hội, vốn ban đầu được sử dụng như một công cụ phục vụ sứ vụ, có thể dần dần tái định hình căn tính và các ưu tiên của người truyền giáo.
Nhóm nhận định rằng tiền bạc, sự nổi tiếng, các cơ hội, danh vọng và kỳ vọng của công chúng có thể biến thừa tác vụ kỹ thuật số thành một áp lực, thậm chí thành một dạng lệ thuộc. Việc so sánh mình với những người gây ảnh hưởng khác và chạy theo các thuật toán cũng có thể khiến các nhà truyền giáo rời xa ơn gọi ban đầu của mình.
Các tham dự viên đề xuất “sự buông bỏ thánh thiện” (holy detachment) như một cách giúp người truyền giáo luôn đứng vững trên nền tảng đúng đắn: nhớ rằng người truyền giáo không phải là chính sứ vụ, nhưng là người tham dự vào sứ vụ của Thiên Chúa.
Việc thường xuyên phân định, sống khiêm nhường, có người hướng dẫn, đối thoại nhân bản chân thành và tiếp tục bén rễ trong cộng đoàn được xem là những phương thế cần thiết. Những phương thế này giúp người truyền giáo không để các nền tảng kỹ thuật số định nghĩa căn tính của mình.
Từ “tôi” đến “họ”
Nhóm thứ hai gặp nhau tại Phòng Hội nghị Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II để thảo luận nghiên cứu trường hợp “Người gây ảnh hưởng kỹ thuật số châu Phi” (African Digital Influencer). Buổi thảo luận do Michael Unland đến từ Đức điều phối. Ông là giám đốc điều hành của CAMECO, tức Hội đồng Truyền thông Công giáo (Catholic Media Council), một tổ chức hỗ trợ phát triển truyền thông, đặc biệt nơi các cộng đồng ở vùng ngoại biên.
Phần tổng hợp của nhóm được trình bày bởi Karen D. Gajutos thuộc Giáo phận Catarman, Philippines. Bà là phát thanh viên địa phương, đồng thời phục vụ như một giáo lý viên tình nguyện và cộng tác viên giáo dân trong mục vụ hiệp hành.
Cuộc thảo luận khảo sát Sáng kiến Giới trẻ và Đức tin Kỹ thuật số Hiệp hành châu Phi (African Synodal Digital Youth and Faith Initiative, ASDYFI), một hệ sinh thái kết nối khoảng 200 người trẻ. Những người này liên kết các nền tảng của họ và chia sẻ nội dung trên các mạng xã hội.
Các tham dự viên nhận thấy sáng kiến này có thể trở thành một mô hình gợi ý cho Á châu. Trong bối cảnh Á châu, sự đa dạng về ngôn ngữ, văn hóa và thực tại xã hội khiến việc cộng tác trở nên đặc biệt quan trọng đối với sứ vụ kỹ thuật số.
Các tham dự viên đặc biệt ấn tượng khi thấy những người trẻ châu Phi có sức ảnh hưởng trong môi trường kỹ thuật số đã vượt ra ngoài hoạt động trực tuyến để dấn thân vào những hình thức phục vụ cụ thể. Họ cung cấp thực phẩm cho người túng thiếu và đồng hành với các cộng đồng qua những cuộc gặp gỡ trực tiếp.
Cuộc thảo luận thách đố các nhà truyền giáo kỹ thuật số chuyển từ “tôi” đến “họ”. Nói cách khác, họ được mời gọi đi từ việc quảng bá chính mình đến việc kể lại câu chuyện của người khác, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương, người nghèo, người bị cô lập và những người không được lắng nghe.
Trí tuệ nhân tạo phải làm cho chúng ta nên nhân bản hơn
Nhóm thứ ba gặp nhau tại Hội trường Thánh Giuse để thảo luận nghiên cứu trường hợp “Linh mục AI” (AI Priest). Buổi thảo luận do Peter Monthienvichienchai đến từ Thái Lan điều phối. Ông là một nhà điều hành truyền thông người Thái gốc Anh, chuyên gia chuyển đổi kỹ thuật số và tổng thư ký của SIGNIS, tức Hiệp hội Truyền thông Công giáo Thế giới (World Catholic Association for Communication). Ông cũng là giám đốc điều hành của LICAS News tại Bangkok.
Phần tổng hợp của nhóm được trình bày bởi cha Richie Vincent đến từ Ấn Độ, chuyên gia về truyền thông xã hội, báo chí và thừa tác vụ truyền thông Công giáo.
Cuộc thảo luận không dừng lại ở câu hỏi trí tuệ nhân tạo có thể làm gì. Các tham dự viên đi vào một câu hỏi sâu xa hơn: Nhờ trí tuệ nhân tạo, chúng ta đang trở thành kiểu người nào?
Các tham dự viên nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo phải phục vụ phẩm giá con người, các tương quan chân thực và công ích. Công nghệ phải giúp con người lớn lên trong tình yêu, sự khôn ngoan, óc sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ. Công nghệ không được làm cho con người suy giảm khả năng kết nối nhân bản đích thực.
Khả thể về một “linh mục AI” cũng đặt ra nhiều vấn đề thần học và mục vụ. Dù trí tuệ nhân tạo có thể mô phỏng một số chức năng của linh mục, chẳng hạn cung cấp thông tin hoặc hướng người dùng đến với Kinh Thánh và giáo huấn của Giáo hội, các tham dự viên nhấn mạnh rằng chức linh mục không thể bị giản lược thành các chức năng. Linh mục là một con người được Thiên Chúa kêu gọi và được thánh hiến qua bí tích để phục vụ Dân Chúa.
Nhóm cũng xem xét lý do vì sao một số người trẻ ngày càng cảm thấy thoải mái khi tâm sự với trí tuệ nhân tạo về sự cô đơn, các mối tương quan, những nghi vấn và đức tin.
Thay vì chỉ đơn giản bác bỏ trí tuệ nhân tạo, các tham dự viên đề nghị rằng công nghệ này có thể đóng vai trò như một nhịp cầu dẫn đến sự đồng hành nhân bản đích thực. Nhờ đó, con người có thể được dẫn đi từ thông tin và sự lắng nghe ban đầu đến phân định, và sau cùng đến với các linh mục, cha mẹ, nhà tham vấn và cộng đoàn.
Một định hướng chung
Sau ba cuộc thảo luận nhóm, các đại diện đã quy tụ những suy tư của mình trên sân khấu tại Hội trường Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II để trình bày phần tổng hợp cuối cùng.
Các cuộc thảo luận cũng phản ánh định hướng rộng hơn của đại hội: chuyển từ ảnh hưởng sang chứng tá.
Đối với các nhà truyền giáo kỹ thuật số Á châu, định hướng ấy bao hàm ba chuyển động quan trọng. Trước hết, họ cần thực hành sự buông bỏ khi các nền tảng kỹ thuật số có nguy cơ tái định hình căn tính của họ. Kế đến, họ cần chuyển từ “tôi” đến “họ” bằng cách đặt người khác ở trung tâm hoạt động truyền thông. Sau cùng, họ cần bảo đảm rằng trí tuệ nhân tạo vẫn là công cụ phục vụ sự triển nở toàn diện của con người.
Tựu trung, ba nghiên cứu trường hợp cùng hướng đến một sứ vụ kỹ thuật số không đặt trọng tâm nơi số người theo dõi, thuật toán hay ảnh hưởng cá nhân, nhưng nơi Đức Kitô, cộng đoàn, phẩm giá con người và chứng tá chân thực.
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
